Khám phá 7 thói quen thành đạt từ Stephen R. Covey giúp bạn lãnh đạo bản thân, quản lý thời gian, xây dựng quan hệ bền vững và phát triển lâu dài.
Cuốn sách 7 Thói Quen Để Thành Đạt
(tựa gốc: The 7 Habits of Highly Effective People)
của Stephen R. Covey được xem là “cẩm nang gối đầu giường” cho bất kỳ ai muốn
phát triển bản thân, nâng cao kỹ năng thành công và xây dựng sự nghiệp bền
vững. Xuất bản từ năm 1989, sách đã bán hơn 20 triệu bản, dịch ra hơn 40 ngôn
ngữ, và vẫn giữ nguyên giá trị trong thời đại ngày nay.
Điểm nổi bật của tác phẩm không nằm ở mẹo nhanh
hay thủ thuật ngắn hạn, mà ở nguyên tắc nền tảng giúp
thay đổi từ gốc rễ: từ tư duy, thói quen đến hành vi. Stephen Covey cho rằng,
muốn thành công thật sự, con người cần thay đổi từ “bên trong ra bên ngoài”
(inside-out). Tức là, trước khi muốn quản lý người khác, bạn phải biết lãnh đạo
bản thân.
Thói
quen 1 – Chủ động (Be Proactive)
ª
Chủ động là khả năng tự
chịu trách nhiệm với cuộc đời mình. Người thành đạt không đổ
lỗi cho hoàn cảnh, môi trường hay người khác, mà tập trung vào những gì bản
thân có thể kiểm soát – “Vòng tròn ảnh hưởng”.
ª
Stephen Covey nhấn mạnh: khoảng cách giữa kích
thích và phản ứng chính là nơi con
người có quyền lựa chọn. Người chủ động biết lựa chọn phản ứng dựa trên giá trị
và nguyên tắc, thay vì cảm xúc tức thời.
Lợi ích
· Tăng
sự tự tin, giảm stress vì không bị phụ thuộc vào yếu tố ngoài tầm kiểm soát.
· Được
đồng nghiệp, gia đình tin tưởng hơn nhờ tính trách nhiệm.
· Tạo
nền móng cho mọi thói quen còn lại.
Phương pháp áp dụng
· Mỗi
ngày viết ra 3 việc bạn có thể kiểm soát và hành
động ngay.
· Khi
gặp vấn đề, thay câu “Tôi không làm được vì…” bằng “Tôi sẽ thử bằng cách…”.
· Trong
công việc, thay vì phàn nàn về sếp hoặc đồng nghiệp, hãy hỏi: “Tôi có thể làm
gì để cải thiện tình hình?”.
Thói
quen 2 – Bắt đầu với mục tiêu cuối cùng (Begin with the End in Mind)
ª
Mọi sự việc đều có hai lần sáng tạo: lần
đầu trong tư duy (thiết kế) và lần sau trong thực tế (thực thi). Nếu không xác
định rõ “mục tiêu cuối cùng”, ta dễ rơi vào tình trạng leo “chiếc thang thành
công” rồi nhận ra thang dựa nhầm tường.
ª
Stephen Covey khuyến khích mỗi người viết tuyên
ngôn sứ mệnh cá nhân – một bản tóm tắt giá trị cốt lõi, nguyên tắc sống và
mục tiêu dài hạn.
Lợi ích
· Giúp
định hướng đúng, tránh lạc lối trong sự nghiệp và cuộc sống.
· Khi
có sứ mệnh rõ ràng, bạn dễ đưa ra quyết định trong những tình huống khó khăn.
· Tạo
động lực bền vững, không bị cuốn theo những mục tiêu ngắn hạn hời hợt.
Phương pháp áp dụng
· Hãy
tưởng tượng về bài điếu văn trong đám tang của chính mình: bạn muốn người khác
nhớ gì về bạn?
· Viết
ra 3–5 vai trò quan trọng (người cha/mẹ, nhân viên, bạn bè, thành viên cộng
đồng…) và mục tiêu cho từng vai trò.
· Mỗi
tháng, xem lại tuyên ngôn sứ mệnh và điều chỉnh nếu cần.
Thói
quen 3 – Ưu tiên cho điều quan trọng nhất (Put First Things First)
ª
Nếu Thói quen 2 cho bạn biết “đi đâu”, thì Thói
quen 3 hướng dẫn cách “đi như thế nào”. Covey đưa ra Ma
trận quản lý thời gian với 4 ô:
1. Quan
trọng – khẩn cấp
2. Quan
trọng – không khẩn cấp
3. Không
quan trọng – khẩn cấp
4. Không
quan trọng – không khẩn cấp
ª
Người thành công biết dành phần lớn thời gian
cho ô số 2: những việc quan trọng nhưng chưa khẩn cấp (học tập, xây dựng
mối quan hệ, lên kế hoạch). Đây là cách tăng năng lực lâu dài, giảm khủng
hoảng.
Lợi ích
· Giúp
kiểm soát thời gian hiệu quả, giảm cảm giác bận rộn vô ích.
· Tập
trung vào những việc tạo giá trị cao nhất.
· Tránh
kiệt sức vì liên tục chạy theo việc “chữa cháy”.
Phương pháp áp dụng
· Mỗi
tuần, liệt kê vai trò quan trọng và chọn 1–2 mục tiêu cho từng vai trò.
· Đặt
“khối thời gian Q2” trong lịch và bảo vệ bằng mọi giá.
· Thực
hành ủy quyền công việc cho người khác bằng cách giao kết
quả mong đợi, không chỉ giao tác vụ.
Thói
quen 4 – Tư duy cùng thắng (Think Win-Win)
ª
Trong các mối quan hệ, Covey phân biệt 6 kiểu tư
duy: Thắng – Thua, Thua – Thắng, Thua – Thua, Thắng, Thắng – Thắng hoặc không
thỏa thuận. Trong đó, Thắng – Thắng là cách
tiếp cận hiệu quả và bền vững nhất.
ª
Tư duy này xuất phát từ tính
chính trực, trưởng thành và tư duy dư dả – tin rằng luôn có
giải pháp để cả hai bên cùng có lợi.
Lợi ích
· Xây
dựng quan hệ tin cậy, lâu dài trong kinh doanh và đời sống.
· Tạo
môi trường hợp tác thay vì cạnh tranh tiêu cực.
· Giúp
giải quyết mâu thuẫn hiệu quả.
Phương pháp áp dụng
· Khi
đàm phán, đặt mục tiêu: “Cả hai bên đều hài lòng, hoặc không thỏa thuận”.
· Học
cách đặt mình vào vị trí đối phương để tìm lợi ích chung.
· Trong
gia đình, thay vì tranh cãi thắng – thua, hãy hỏi: “Giải pháp nào để cả hai
cùng vui?”.
Thói
quen 5 – Lắng nghe để thấu hiểu, rồi mới được thấu hiểu (Seek First to
Understand, Then to Be Understood)
ª
Covey cho rằng đa số mọi người “nghe để trả lời”
thay vì “nghe để hiểu”. Muốn xây dựng giao tiếp hiệu quả, hãy lắng
nghe đồng cảm, tức là lắng nghe cả lời nói, cảm xúc và góc nhìn
của người khác.
Lợi ích
· Giúp
giảm xung đột và xây dựng niềm tin.
· Tạo
nền tảng cho quan hệ hợp tác lâu dài.
· Trong
công việc, giúp lãnh đạo hiểu nhân viên, từ đó có quyết định đúng.
Phương pháp áp dụng
· Thực
hành “nghe phản chiếu”: nhắc lại ý chính của người nói để xác nhận hiểu đúng.
· Hạn
chế cắt ngang hoặc đưa lời khuyên quá sớm.
· Trong
cuộc họp, dành 80% thời gian để nghe, 20% để phát biểu.
Thói
quen 6 – Hiệp lực (Synergize)
ª
Hiệp lực là khi hai hay nhiều người hợp tác tạo
ra kết quả lớn hơn tổng sức mạnh từng cá nhân. Bí quyết là tôn
trọng sự khác biệt, xem khác biệt là cơ hội sáng tạo thay vì
trở ngại.
ª
Đây là cấp độ cao của giao tiếp, khi các thói
quen 4 và 5 được thực hành thuần thục.
Lợi ích
· Khai
thác tối đa sức mạnh tập thể.
· Tạo
ra giải pháp mới mẻ vượt ngoài dự kiến.
· Trong
gia đình, giúp các thành viên gắn kết và phát triển chung.
Phương pháp áp dụng
· Khi
có xung đột, thay vì chọn A hoặc B, hãy cùng nhau tìm “giải pháp thứ ba” tốt
hơn cả hai.
· Khuyến
khích nhóm chia sẻ ý tưởng khác biệt và thử nghiệm.
· Trong
doanh nghiệp, xây dựng văn hóa đa dạng và hợp tác.
Thói
quen 7 – Rèn giũa bản thân (Sharpen the Saw)
ª
Covey ví thói quen này như việc “mài sắc lưỡi
cưa”. Nếu chỉ lao vào công việc mà không tái tạo bản thân, con người sẽ nhanh
chóng kiệt sức. Ông khuyến nghị rèn luyện ở 4 lĩnh vực:
1. Thể
chất – tập thể dục, ăn uống khoa học, ngủ đủ giấc.
2. Trí
tuệ – đọc sách, học hỏi, sáng tạo.
3. Tinh
thần – thiền, cầu nguyện, suy ngẫm, gắn kết với giá trị cốt
lõi.
4. Xã
hội/cảm xúc – xây dựng quan hệ tích cực, tham gia hoạt động
cộng đồng.
Lợi ích
· Giúp
duy trì năng lượng và sự cân bằng.
· Tăng
khả năng học hỏi và đổi mới.
· Phát
triển toàn diện, bền vững.
Phương pháp áp dụng
· Lên
lịch tập thể dục ít nhất 3 lần/tuần.
· Dành
30 phút mỗi ngày để đọc hoặc học kỹ năng mới.
· Viết
nhật ký biết ơn để củng cố tinh thần tích cực.
· Dành
thời gian chất lượng cho gia đình và bạn bè.
Kết
luận – Tại sao “7 Thói Quen Để Thành Đạt” vẫn còn nguyên giá trị?
Stephen Covey không đưa ra mẹo vặt, mà xây dựng một hệ
thống nguyên tắc toàn diện: từ cá nhân đến tập thể, từ mục tiêu
đến hành động, từ kỹ năng đến giá trị.
Người áp dụng đầy đủ 7 thói quen sẽ:
· Biết
lãnh đạo bản thân, định hướng đúng và quản lý thời gian hiệu quả.
· Xây
dựng mối quan hệ bền vững, hợp tác thành công.
· Luôn
tái tạo năng lượng, duy trì sự phát triển dài lâu.
Trong kỷ nguyên thay đổi nhanh chóng, 7 thói quen này chính là nền tảng vững
chắc giúp mỗi người đạt đến hiệu quả thật sự và cuộc
sống cân bằng.
-----------------------------------
HR & Admin Outsourcing – Giải
Pháp Hành Chánh – Nhân Sự từ A-Z
Tinh gọn chi
phí – Nâng cao hiệu quả - Gia tăng lợi thế
📩 Email:
📱 Zalo: [090 898 4700]
🌐 Website/Blog: https://www.blogger.com/blog/posts/8031436715699121450
Facebook: https://www.facebook.com/tuyendung.det?locale=vi_VN
https://www.linkedin.com/in/tran-ngoc-bich-4b2236130/?originalSubdomain=vn
Nhận xét
Đăng nhận xét